Art. 255 § 1. Kto publicznie nawołuje do popełnienia występku, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
- 2. Kto publicznie nawołuje do popełnienia zbrodni, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
- 3. Kto publicznie pochwala popełnienie przestępstwa, podlega grzywnie do 180 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Działanie przestępne polega na publicznym nawoływaniu do popełnienia występku (§ 1), zbrodni (§ 2) lub pochwalaniu popełnienia przestępstwa (§ 3).
Nawołuje – tzn. oddziałuje na psychikę innych osób, bliżej nie określonych, nawet nie znanych sprawcy, w celu usposobienia ich do popełnienia przestępstwa. Może to być wyznanie, zachęcanie i podburzanie, prowadzone różnymi środkami – np. poprzez wygłaszanie przemówień w radiu, telewizji, na ulicy, zamieszczanie artykułów prasowych, wznoszenie okrzyków, rozdawanie ulotek, wystawianie transparentów i haseł.
Warunkiem karalności jest działanie publiczne, tzn. w sposób dostępny dla nie określonej bliżej lub większej liczby osób, także w środkach masowej informacji.
Karalność publicznego nawoływania do przestępstwa lub pochwalania go przewidziana jest w art. 255 k.k. Jeśli nawoływanie takie skierowane jest do zindywidualizowanych osób, to wyczerpuje jednocześnie znamiona podżegania do przestępstwa (art. 18 § 2 k.k.). Kwalifikowanym typem tego przestępstwa jest nawoływanie do zbrodni (art. 255 § 3 k.k.).
Pochwalanie przestępstwa może polegać na pochwalaniu konkretnego już popełnionego czynu przestępnego (np. kradzieży przez
X-a) lub na wyrażaniu aprobaty popełniania przestępstw sformułowanej abstrakcyjnie, np. przez twierdzenie, że dokonywanie kradzieży jest godne pochwały i podziwu. Art. 255 ma oczywiście na myśli tylko czyny będące przestępstwami w świetle prawa polskiego.